Oekraïne krijgt geen Russisch gas meer. Of liever: Oekraïne krijgt geen Russisch gas meer aan de prijs die het wil betalen. Het Russische bedrijf Gazprom verviervoudigde de prijzen. Nu is er al heel wat over geschreven, onderandere de politiek die er mogelijks achterzit. Oekraïne’s oranje revolutie was in feite een opruimen van oude apparatsjiks, een verschuiving van een Russisch georiënteerde poiltiek naar een Europees georiënteerde politiek. En dit zou Rusland’s “wraak” zijn. Dat weet ik niet. Dat kan. Dat is niet waar deze post over gaat.
Waar het wél over gaat is het systeem. Een land is voor zijn/haar energielevering voor het grootste deel afhankelijk van één leverancier. Monopolies… Internationale monopolies dan nog met aangelegde infrastructuur… Ik ben er niet zo tuk op. De macht die de leverancier dan heeft is enorm. En wat zien we? Gazprom verviervoudigt gewoon de prijzen. Ik zeg niet dat ze dit niet mogen doen, ik zeg gewoon dat ze in een vrije markt, met diverse leveranciers, die macht gewoon niet zouden hebben, tenzij ze het niet erg vinden hun klanten te verliezen aan goedkopere leveranciers.
En het is niet zo dat Gazprom de enigen zijn die gas kunnen leveren. Maar de akkoorden over pijpleidingen zijn een politieke zaak. En dus wordt ook politiek beslist wie waar en hoe kan leveren… Een monopolie dat niet gesteund wordt door de staat gaat sowieso vroeg of laat ten onder… Heb ik al vermeld dat Gazprom een staatsbedrijf is?
Dat Gazprom zomaar zijn prijzen verviervoudigt is misschien politiek gemotiveerd. Maar vooral is het zo dat Gazprom dit KAN en zo zijn opbrengsten ook enorm kan doen stijgen. Dat Wit-Rusland wél een korting krijgt wil niet noodzakelijk zeggen dat men Oekraïne wil benadelen, wél vooral dat men Wit-Rusland bevoordeelt. Gelobby? Een afzetmarkt die gewoon minder kàn betalen? Beter onderhandelen? Wie het weet mag het zeggen. Maar als je jezelf in een situatie brengt waar je afhankelijk bent van een monopolist mag je verwachten dat hij zal genaaid worden.
Een staatsbedrijf met een monopolie. Wie zei daar dat liberaliseringen geen goed idee zijn?
