De Vlaamse en Europese verkiezingen komen er aan, en ik geloof nog altijd dat we in 2009 ook federale bolletjes mogen kleuren. Natuurlijk is BHV dan al opgelost, anders zijn de verkiezingen niet grondwettelijk. Deze verkiezingen zijn zeer belangrijk want ze komen ongelofelijk ongelegen voor de politieke partijen.
Groen! is tegenwoordig zo obscuur geworden dat echte winst voor hen er niet meer inzit. De reden daarvoor is eenvoudig. Er is geen duidelijk project, er zijn geen duidelijke kopmensen en het fantastische en meest geschikte moment om terug te komen hebben ze laten schieten. Ze slaagden er niet in om de opwarming-van-de-aarde hype om te zetten in electorale winst en het momentum is nu voorbij. Bovendien is nog altijd geen kopman of kopvrouw opgestaan en is er nog altijd geen project. Het zal vechten zijn om de kiesdrempel te halen.
N-VA heeft nog maar net een boedelscheiding achter de rug, maar dat lijkt hen net gesterkt te hebben. Anders dan Groen! hebben zij wel kopmannen én een project, alleen wordt het thema van de verkiezingen waarschijnlijk welvaart. Laat het communautaire nu juist de schuld krijgen voor een deel van de malaise. (onterecht eigenlijk, deze crisis is door de overheid veroorzaakt) N-VA zet een stap voorbij de kiesdrempel, maar de grote groei zit er niet in, tenzij ze voordien nog in kartel treden.
Vlaams Progressieven hebben het zwaarder. Het is huilen met de pet op bij deze partij. De enige echt gekende én gewaardeerde Vlaamse Progressief, Geert Lambert, deed een stap terug. Bert Anciaux teert nog altijd op populariteit van een decennium geleden, een enorm tanende populariteit overigens. Voorzitster Bettina Geysen is behoorlijk onbekend, zelfs ondanks haar media-verleden. De partij heeft ook geen project dus zal ze niet enkel personen moeten promoten maar ook de kiezer overtuigen waarom ze in hemelsnaam op die partij moeten stemmen. Als ze in kartel blijven met SP.A moeten ze waarschijnlijk alle eisen laten vallen, als ze niét in kartel blijven halen ze de kiesdrempel zeker niet.
SP.A is verbazend genoeg ook een vraagteken. Vaak is een economische crisis goed voor deze partij, maar ze kampen met een aantal pijnlijke en makkelijk te voorkomen problemen. SP.A heeft een project, alleen slagen ze er nog niet echt in dat te verwoorden. Pijnlijk voor een oppositiepartij. Maar als ze hameren op sociale zekerheid en werkgelegenheid komen ze er wel. Een groter probleem zijn de kopmannen en -vrouwen. Goed, Vande Lanotte denkt aan een comeback. Goed, Freya Vandenbossche heeft tijd gehad om de slechte herinneringen te laten vergeten. Maar wie zit op hen te wachten? Hun partijvoorzitster kan het imago van b-figuur niet van zich afschudden en is zelfs de oorzaak van de kliekjesvorming en interne strijd in haar partij. Frank Vandenbroucke, de meest bekwame en succesvolle SP.A’er is door zijn partij nog net niet uitgespuwd, nochtans is hij de troef die ze moeten uitspelen. SP.A stijgt sowieso, hun historisch electoraal potentieel kan je niet negeren en vorige keer hebben ze een ferm pak slaag gehad. Maar dit zal geen echte “winst” zijn, maar gewoon een correctie door de kiezer. De grote overwinning blijft uit, hoewel ze het wel zo zullen verkopen.
CD&V zit in een heel pijnlijke positie. Het kartel is verdwenen, hun topman is de pedalen kwijt en hun project… Welk project? Nu kunnen ze eigenlijk énkel proberen de verliezen te beperken. Dat zijn ze op dit ogenblik al aan het doen in het beleid. Dehaene en Leterme “redden” in tandem Dexia, wat een totaal foute strategie is maar electoraal misschien wel positief zal blijken. De kredietcrisis haalt wat aandacht weg van de grootste politieke afgang in de Belgische geschiedenis, maar dat zal écht niet voldoende zijn. En dat straalt af op de hele partij. Waar is die overigens naartoe? Voorzitster Marianne Thyssen is vrijwel onbekend en heeft de touwtjes niet in handen. Eeuwig nieuw talent Hendrik Bogaert slaagt er maar niet in bekend(er) te worden. Inge Vervotte lijkt haar piek al te hebben meegemaakt. Etienne Schouppe is voor veel mensen nog altijd de oud-topman van de professionele staak-organisatie NMBS. Enkel Kris Peeters heeft het elan om als kopman bestempeld te worden. Hij heeft het goed gedaan, vooral door niet al te veel de christen-democraat uit te hangen, en heeft uitstraling en charisma. Als CD&V hem uitspeelt, kan dat het onvermijdelijke verlies verzachten. Maar hij zal een team nodig hebben én een project. En dat project mag ditmaal niét gedicteerd worden door het ACW. Ik gok op 15 à 18 procent.
Vlaams Belang werd in het verleden vaak voorgesteld als een wolf in schapenvacht. Maar wie nu kijkt ziet eigenlijk een oude hond die rillend voor de haard ligt op een schapenvacht. De grootste opdoffer uit hun bestaan was niet de staatscensuur, de liberticide-wet of de veroordeling. Het antwoord was altijd heel eenvoudig, en dat was Vlaams Belangers een alternatief geven. Zij waren nergens welkom en zaten gevangen in het systeem. Maar toen LDD hen met open armen verwelkomde, bleek de VB-hegemonie gebroken. Hiervan herstelt Vlaams Belang niet, toch niet deze verkiezing. Hun kopmensen zijn gedateerd, hun project stoffig en hun aanhangers uitgedund. Toch zijn ze nog niet uitgespeeld. Ze kunnen er nog wel een paar keer tegenaan, maar de glorietijden zijn voorbij. Wie zijn de grote nieuwe VB’ers? Nu is het echt wel tijd dat die er zijn. Joris Van Hauthem heeft geen nationale bekendheid en is ook al 45, het mag wel eens beginnen komen. Marie-Rose Morel kan de nieuwe generatie niet dragen, en de soap rond haar persoon doet haar partij niet echt veel goed. Bovendien is het oude project een belangrijke steunpilaar kwijt: de ontevredenen over het beleid gaan niet meer automatisch naar het VB. Vlaams Belang haalt volgens mij rond de 15 procent.
LDD is de grote nieuwkomer en de verwachtingen zijn hooggespannen. Maar de partij kampt ook met een aantal problemen, niet in het minst Jean-Marie Dedecker zélf. Een partij met een personencultus kan snel stijgen maar gaat niet lang mee. De omzetting naar een echte partij moest al lang in gang gezet zijn. Nu stem je op Dedecker of zijn vrienden. Maar de partij heeft hierdoor natuurlijk wél kopmannen, waarvan Dedecker de grootste is, maar ook Verstrepen trekt veel kiezers aan. De partij heeft ook een project, namelijk dat van het democratisch rechts populisme, de politieke incorrectheid en een je m’en foutisme dat wel aanslaat bij mensen. De partij staat dus klaar om deze verkiezingen potten te breken. Het zou me niet verbazen indien ze rond de 10 procent halen.
Open VLD zou zich in andere omstandigheden mogen voorbereiden op een triomftocht. De partij die hen uitdaagde is nog net niet afgemaakt, het land stond bijna op springen, er is economische malaise… Dit is een verkiezing winnen met de vingers in de neus. Alleen is er een probleem. Wie is de grote nieuwe kopman van Open VLD? Verhofstadt is weg, Dewael is opspraak gekomen en zit op de bank, De Gucht wil naar Europa… Het trio aan de top is passé. Moet Bart Somers het nu gaan klaren? Dan moet er dringend een imago-campagne komen, hij is teveel de voorzitter, te weinig de staatsman. En ondanks alles wordt hij nog niet honderd procent ernstig genomen. Wie is er dan in staat om nu naar voor te treden? Dirk Van Mechelen mag dan één van de beste Vlaamse ministers ooit zijn, hij is gewoon niet bekend genoeg buiten zijn eigen provincie. Natuurlijk is het duidelijk dat de grote liberale kopman al Qlaarzit en zich rustiQ aan het opwerQen is, maar is het voor hem niet nog wat te vroeg? Open VLD zit in een overgangsperiode. Toch halen we goede scores. Ik denk dat 20 procent helemaal niet te optimistisch is.
Als mijn analyse klopt, dan zitten we met een probleem. Opnieuw zal de kiezer de kaarten aartsmoeilijk schudden. Maar de campagne is nog niet eens begonnen, en dat kan wel degelijk alles nog veranderen.
