Alcohol, sigaretten en de jeugd.

Er was een tijd toen ik naïef en optimistisch dacht dat de wereld enkel vooruit kon gaan. De lessen uit het verleden zouden de mens ertoe aanzetten om vrijer, welvarender en gelukkiger te worden. Voor mij was de richting duidelijk en ik ging er dan ook van uit dat die richting algemeen was. Naast mijn sympathie voor de PVDA en het communisme toen ik 15 was, is het mijn meest beschamende jeugd-illusie.

Ik ben er ondertussen van overtuigd dat er totaal geen vaste richting is, en dat vooruitgang een subjectief iets is. We zijn niet noodzakelijk op weg naar een betere toekomst, het behoud van de goede dingen die we nu kennen, is al een uitdaging.

Op dit ogenblik is er een enorme “push” in onze maatschappij om een bepaalde visie op gezondheid en leefmilieu als de norm op te leggen aan iedereen. Nu mag iedereen zijn eigen ideeën rond gezondheid hebben en mag die zelfs prediken. Wat niét mag is dat men de eigen ideeën aan de ander gaat opleggen en dat is exact waar we mee bezig zijn.

Tegenwoordig mag je nergens meer roken. Dat vind ik niet slecht als het over overheidsgebouwen gaat. En natuurlijk mag een bedrijfseigenaar zelf beslissen wat er in zijn bedrijf mag en wat niet. Maar het verbod op roken in de horeca is een brug te ver. Dat recht heeft de overheid gewoon niet. Een horeca-zaak is een privaat iets. Het feit dat iedereen er binnen mag om te consumeren wil niet zeggen dat het daarom een publieke plaats is. Je mag ook niet meer roken in een bedrijfsomgeving. Zelfs als de eigenaar dat wél toelaat.

Vroeger gebruikte ik het argument dat je straks niet meer mag roken in je eigen huis. Het was een draconisch voorbeeld, een overdrijving, om de mensen duidelijk te maken hoe autoritair we bezig zijn. Maar nu is dat al helemaal niet meer zo veraf. Straks mag je niet meer roken in bijzijn van je kinderen, ook al ben je thuis. Hoe gaat men dat controleren? ’s Ochtens aan de schoolpoort aan de kleren van de kinderen ruiken? Kinderen hun ouders laten verklikken?

Natuurlijk is het aan te raden om niet te roken in bijzijn van je kinderen. Maar moet er daarom een verbod komen? Met boetes en straffen? Moeten we elk slecht idee verbieden zoals in de kleuterschool? In een maatschappij die verantwoordelijker en rijker is dan ze ooit geweest is?

Jongeren onder de zestien mogen ook geen alcohol meer kopen in de supermarkt of winkel. Dat mocht al niet meer op café of restaurant. Wist u dat er een gigantisch probleem is bij jongeren die alcohol misbruiken? Een probleem dat groter is dan in de strengste landen? Neen? Dat komt omdat dit probleem er ook niet is. Alcoholmisbruik bij jongeren wordt bijna uitsluitend veroorzaakt door de drang om stoer te doen tegenover de eigen vrienden. Er een verboden vrucht van maken is geen oplossing maar een manier om het probleem te vergroten.

De meeste jongeren leren alcohol kennen in familieverband. Zo weet men wat het is, hoe het smaakt (bah is meestal de eerste reactie) en is er duidelijke controle. Gematigd gebruik is ook helemaal niet zo schadelijk. De excessen komen meestal als de jongere voor het eerst op zijn eentje of met vrienden alcohol probeert. Eerstejaarsstudenten die voor het eerst op kot zitten, weten wat ik bedoel. En daar leer je uit, ontdek je de grenzen. De meerderheid van alle alcoholgebruikers zijn niet verslaafd. De meerderheid van de jongeren die rond de puberteit van hun ouders een glas wijn krijgen, zijn niet verslaafd. Optreden op een repressieve manier is onzinnig.

Waarom kunnen we er niet meer van uitgaan dat ouders het beste voorhebben met hun kinderen en enkel optreden als er echt misbruik blijkt te zijn?

De over-regulering zal voor meer problemen zorgen. Dan zal men die problemen gebruiken als reden om de over-regulering goed te praten.